آزمون مبانی برنامه ریزی پیشرفت و عدالت مدیریت دولتی پیام نور

ویژگی‌های اصلی یک جزوه موفق در این زمینه باید بر چهار محور نظری، سنجش، عدالت و فرآیند تأکید کند:

۱. مبانی نظری پیشرفت و توسعه

• نظریه‌های رشد اقتصادی: بررسی مدل‌های کلاسیک (مانند هارود-دومار، سولو) و مدل‌های نئوکلاسیک رشد، و همچنین نظریه‌های جدیدتر مانند توسعه انسانی (آمارتیا سن) و نهادی.
• مفهوم توسعه پایدار: تمرکز بر ابعاد سه‌گانه توسعه (اقتصادی، اجتماعی، زیست‌محیطی) و همسویی با اهداف توسعه پایدار سازمان ملل (SDGs).

۲. ابعاد و سنجش عدالت اجتماعی

این بخش قلب این درس است و شامل روش‌هایی برای اندازه‌گیری شکاف‌ها می‌شود:

• شاخص‌های توزیعی: معرفی و کاربرد شاخص‌های کلیدی سنجش نابرابری مانند ضریب جینی (Gini Coefficient)، منحنی لورنز و شاخص‌های فقر.
• مفهوم عدالت: بررسی رویکردهای مختلف به عدالت، شامل عدالت توزیعی (Distributional Justice)، عدالت رویه‌ای (Procedural Justice) و عدالت زمینه‌ای (Substantive Justice).

۳. فرآیند و ابزارهای برنامه‌ریزی

• مراحل برنامه‌ریزی: تشریح مراحل رسمی برنامه‌ریزی (تشخیصی، تدوین هدف، تعیین راهبرد، اجرا و ارزیابی) در سطح کلان ملی.
• نقش دولت و بازار: تحلیل اینکه چه بخش‌هایی از توسعه باید توسط دولت (برنامه‌ریزی دستوری یا هدایتی) و چه بخش‌هایی توسط مکانیزم بازار انجام شود.

۴. برنامه‌ریزی و سیاست‌گذاری در ایران

• برنامه‌های توسعه ملی: تحلیل محتوای برنامه‌های توسعه پنج‌ساله جمهوری اسلامی ایران و چگونگی لحاظ شدن اهداف پیشرفت و عدالت در آن‌ها.

این جزوه باید به دانشجویان بیاموزد که چگونه اهداف توسعه را با محدودیت‌های منابع و ملاحظات سیاسی و اجتماعی کشور تطبیق دهند.